Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng của Việt Nam trong nỗ lực loại trừ các chất làm suy giảm tầng Ozone và hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050.
Dự án SMS-MP đã được Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt tại Quyết định số 2368/QĐ-BNNMT ngày 26/6/2025, với tổng nguồn vốn viện trợ không hoàn lại hơn 315 tỷ đồng từ Quỹ Đa phương thực hiện Nghị định thư Montreal. Cục Biến đổi khí hậu được giao làm chủ dự án, chủ trì tổ chức triển khai các hoạt động theo văn kiện đã được phê duyệt.
Mục tiêu tổng thể của dự án là hỗ trợ Việt Nam loại trừ 97,5% mức tiêu thụ cơ sở các chất HCFC từ năm 2030 và giảm 10% mức tiêu thụ cơ sở các chất HFC từ năm 2029. Đến khi hoàn thành vào cuối năm 2031, dự án dự kiến sẽ giúp cắt giảm khoảng 6,1 triệu tấn $CO_2$ tương đương mỗi năm, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi sang các công nghệ làm lạnh thân thiện với môi trường và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu cho biết, nhu cầu làm mát tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng cùng quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa. Nếu không có các giải pháp công nghệ và chính sách phù hợp, xu hướng này sẽ kéo theo mức tiêu thụ điện năng lớn và gia tăng lượng phát thải khí nhà kính. Việc triển khai dự án có ý nghĩa chiến lược trong việc thúc đẩy chuyển đổi công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường năng lực cạnh tranh cho ngành lạnh và điều hòa không khí tại Việt Nam.
Để đạt được các mục tiêu trên, dự án SMS-MP tập trung vào 4 nhóm hoạt động cốt lõi gồm: chuyển đổi công nghệ làm lạnh; đào tạo, cấp chứng chỉ cho đội ngũ kỹ thuật viên; tăng cường năng lực quản lý xuất nhập khẩu các chất được kiểm soát; hoàn thiện chính sách và thúc đẩy các giải pháp làm mát tiết kiệm năng lượng. Đáng chú ý, dự án sẽ thí điểm sản xuất và đánh giá hệ thống điều hòa không khí sử dụng môi chất lạnh có chỉ số GWP thấp trên toa xe đường sắt, làm cơ sở đề xuất lộ trình chuyển đổi diện rộng trên toàn quốc.
Đánh giá cao cam kết của Việt Nam, ông Nguyễn Duy Sơn, Quyền Giám đốc vận hành Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam khẳng định WB sẽ luôn là đối tác tin cậy đồng hành cùng dự án. Ông nhấn mạnh, bên cạnh lợi ích lớn về môi trường, dự án còn mang lại giá trị xã hội thiết thực khi hàng nghìn kỹ thuật viên sẽ được đào tạo bài bản, góp phần nâng cao tay nghề và cải thiện thu nhập cho lực lượng lao động.
Tại hội thảo, đại diện Cục Biến đổi khí hậu cùng Cục Hải quan, Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, Cục Đường sắt Việt Nam và các đơn vị liên quan đã thống nhất cơ chế phối hợp liên ngành. Đặc biệt, Cục Hải quan và Cục Biến đổi khí hậu đã hoàn tất biên bản hợp tác về chia sẻ thông tin, tập huấn chuyên môn và trang bị thiết bị kiểm tra chuyên dụng nhằm ngăn chặn hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu các chất bị cấm, đảm bảo dự án được triển khai đồng bộ và bền vững.
