Chiến lược Dữ liệu Quốc gia vừa được Thủ tướng ban hành đã đưa mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng tối thiểu 50.000 lượt cán bộ, công chức, viên chức có đủ năng lực quản trị, phân tích và khai thác dữ liệu theo Khung đào tạo quản trị dữ liệu cấp quốc gia; đào tạo kỹ năng dữ liệu, phân tích dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho khoảng 300.000 lượt người lao động trong doanh nghiệp; hình thành đội ngũ tối thiểu 5.000 chuyên gia dữ liệu nòng cốt trong cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục và tổ chức khoa học và công nghệ; đồng thời, có hơn 50 cơ sở giáo dục đại học đào tạo các ngành, chuyên ngành về khoa học dữ liệu, quản trị dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, điện toán hiệu năng cao và an ninh dữ liệu…
Chiến lược Dữ liệu của Bộ Khoa học và Công nghệ đến năm 2030 đặt ra những mục tiêu cụ thể. Theo đó, đến năm 2030, toàn bộ hồ sơ và dữ liệu hành chính của Bộ sẽ được số hóa hoàn toàn, thay thế toàn bộ hình thức lưu trữ bản giấy. Tất cả dịch vụ công trực tuyến sẽ được cung cấp toàn trình, cho phép người dân và doanh nghiệp thực hiện thủ tục trên môi trường số một cách thuận tiện và minh bạch.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, dữ liệu khoa học và công nghệ được định vị là tài sản quốc gia có giá trị cao, là nền tảng tri thức số hóa của đất nước, phục vụ cho nghiên cứu, sáng tạo và phát triển kinh tế số. Việc triển khai Chiến lược Dữ liệu đến năm 2030 thể hiện quyết tâm của Bộ trong vai trò tiên phong dẫn dắt hệ sinh thái dữ liệu quốc gia, góp phần xây dựng nền khoa học - công nghệ hiện đại, đổi mới sáng tạo và hội nhập toàn cầu.
Theo Viện trưởng Lê Nguyễn Thiên Nga: “Trong nhiều thập niên, nghiên cứu về hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng tập trung vào việc sử dụng dữ liệu và bằng chứng khoa học để nâng cao chất lượng quyết định công. Sự phát triển của dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo đang mở rộng đáng kể khả năng này, bởi dữ liệu hiện có thể được thu thập với quy mô lớn hơn, cập nhật nhanh hơn và phân tích bằng những công cụ có khả năng phát hiện các quan hệ phức tạp mà phương pháp truyền thống khó nhận diện. Vì vậy Viện Quản trị Chính sách và Bộ Công an đã thúc đẩy cấu trúc Vòng tròn Chính sách phát triển hệ sinh thái dữ liệu khoa học – kỹ thuật hiện đại và phát triển bền vững trong quá trình xây dựng Chiến lược dữ liệu Quốc gia. Trên thế giới, dữ liệu đang trở thành hạ tầng cốt lõi của kinh tế số, AI và đổi mới sáng tạo, với xu hướng chuyển từ số hóa, lưu trữ sang tích hợp dữ liệu lớn, phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định".
Trong trường hợp Việt Nam, từ nghiên cứu Dữ liệu Khoa học và Kỹ thuật trong Kỷ nguyên phát triển bền vững của Viện Quản trị Chính sách và Chiến lược phát triển, việc VietinBank triển khai khoản vay liên kết bền vững trong năm 2026 là một ví dụ thực tiễn đáng chú ý cho xu hướng dữ liệu tác động vào quyết định tài chính. Trong quản trị và vận hành: Trợ lý AI đã phục vụ hơn 5.600 cán bộ, xử lý trên 84.000 yêu cầu; nền tảng MyGenie có hơn 1.100 AI Agent sau 5 tháng vận hành.
Là một trong những ngân hàng thương mại chủ lực của nền kinh tế, VietinBank xác định phát triển bền vững không chỉ là xu hướng mà còn là một trong các trọng tâm xuyên suốt. Trong những năm qua, ngân hàng đã chủ động ban hành Khung Tài chính Bền vững, triển khai các gói tín dụng xanh, tài trợ cho các lĩnh vực năng lượng tái tạo, sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn… đồng thời tăng cường hợp tác với các tổ chức tài chính quốc tế nhằm gia tăng tiếp cận nguồn vốn dài hạn và kinh nghiệm quốc tế. Trong năm 2025, quy mô dư nợ tín dụng xanh của VietinBank đã đạt gần 53.000 tỉ đồng.
Điểm khác biệt trong cách tiếp cận ESG của VietinBank là việc đưa ESG trở thành một phần của kế hoạch trung và dài hạn, gắn trực tiếp với hoạt động kinh doanh, quản trị rủi ro và tăng trưởng. Các thông điệp, mục tiêu và cam kết phát triển bền vững được ngân hàng công bố công khai, minh bạch, thể hiện định hướng rõ ràng. Trong đó, Khung Tài chính Bền vững là nền tảng cốt lõi cho hoạt động tài trợ và quản lý các khoản tài chính xanh của ngân hàng. Khung này đã được Morningstar Sustainalytics đánh giá là “đáng tin cậy và có tác động lớn”, qua đó khẳng định mức độ nghiêm túc và chuẩn mực trong tiếp cận ESG của VietinBank.
Ý nghĩa rộng của nghiên cứu là ngân hàng có thể trở thành một nút dữ liệu của nền kinh tế xanh. Khi dữ liệu về năng lượng, phát thải, hiệu quả sản xuất, công nghệ và ESG được chuẩn hóa, dữ liệu đó không chỉ phục vụ báo cáo mà có thể trở thành đầu vào của quyết định phân bổ vốn.
Dữ liệu tạo ra tri thức; tri thức tạo ra công nghệ; công nghệ tạo ra năng lực doanh nghiệp; năng lực doanh nghiệp hấp thụ vốn; vốn tạo ra tác động; tác động tạo ra dữ liệu mới; dữ liệu mới làm chính sách tốt hơn.
Vì vậy, thách thức chiến lược của Việt Nam trong giai đoạn tới không chỉ là xây dựng một nền kinh tế số, mà là xây dựng một hệ thống phát triển có khả năng học hỏi từ dữ liệu.
Đó cũng là sự chuyển dịch từ quản lý dữ liệu sang quản trị bằng dữ liệu, và xa hơn là từ quản trị bằng dữ liệu sang kiến tạo phát triển bằng tri thức.
Vòng tròn Chính sách, xét theo nghĩa đó, không chỉ là một mô hình quản trị. Đây là một cách tiếp cận để kết nối khoa học, công nghệ, doanh nghiệp, tài chính và chính sách trong cùng một kiến trúc phát triển, qua đó nâng cao khả năng hấp thụ nguồn lực trong nước, kết nối nguồn lực toàn cầu và chuyển hóa tri thức thành năng lực cạnh tranh quốc gia. Tất cả cùng hướng đến mục tiêu chung, đến năm 2045, 100% hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, quản trị và điều hành của cơ quan Đảng, Nhà nước được hỗ trợ bởi dữ liệu; tối thiểu 90% quyết định, chính sách quan trọng được xây dựng, đánh giá và dự báo trên cơ sở phân tích dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. 100% dịch vụ công đủ điều kiện được cung cấp toàn trình trên môi trường điện tử; tối thiểu 90% dịch vụ công thiết yếu được cung cấp chủ động, tự động hoặc cá nhân hóa dựa trên dữ liệu; mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đạt từ 99% trở lên. Việt Nam làm chủ tối thiểu 80% nền tảng, công nghệ và sản phẩm cốt lõi phục vụ quản trị, lưu trữ, xử lý, phân tích và bảo vệ dữ liệu; có năng lực tự chủ về điện toán đám mây, hạ tầng tính toán hiệu năng cao, hạ tầng AI, mô hình AI và an ninh dữ liệu…
