Nhật Bản sẽ sử dụng nguồn vốn viện trợ phát triển chính thức (ODA) để hỗ trợ khoảng 10 quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam và Indonesia, tăng cường bảo vệ bản quyền đối với truyện tranh (manga), phim hoạt hình (anime), trò chơi điện tử và các sản phẩm nội dung số của nước này.
Trụ sở Bộ Ngoại giao Nhật Bản. (Nguồn: Mainichi)
Theo kế hoạch được Bộ Ngoại giao Nhật Bản công bố ngày 5/7, chương trình sẽ tập trung hỗ trợ các quốc gia ghi nhận tình trạng vi phạm bản quyền đối với các sản phẩm văn hóa của Nhật Bản. Ngoài Việt Nam và Indonesia, các nước thuộc khu vực Đông Nam Á, Trung Đông và châu Phi cũng sẽ lần lượt được lựa chọn để triển khai hỗ trợ.
Mục tiêu của chương trình là tăng cường năng lực thực thi pháp luật về bản quyền, ngăn chặn việc sao chép, phát tán trái phép các tác phẩm cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa giả mạo liên quan đến các nhân vật và sản phẩm nội dung của Nhật Bản.
Để thực hiện mục tiêu này, Bộ Ngoại giao Nhật Bản dự kiến cử các chuyên gia pháp lý đến các nước đối tác nhằm hỗ trợ hoàn thiện năng lực thực thi pháp luật về bản quyền, tổ chức các chiến dịch nâng cao nhận thức của cộng đồng và doanh nghiệp về quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời mời nhân sự của các doanh nghiệp địa phương sang Nhật Bản tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu về bảo hộ bản quyền.
Theo một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Nhật Bản, chương trình không chỉ giúp hạn chế tình trạng vi phạm bản quyền đối với các sản phẩm văn hóa của Nhật Bản mà còn góp phần nâng cao năng lực bảo vệ quyền tác giả đối với các sản phẩm nội dung do chính các quốc gia đang phát triển sáng tạo.
Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), đơn vị chủ trì triển khai các chương trình ODA của nước này, dự kiến sẽ bắt đầu khảo sát nhu cầu tại các quốc gia đối tác từ tháng 8 tới. Hoạt động hỗ trợ quy mô đầy đủ sẽ được triển khai từ năm tài chính 2027, bắt đầu vào tháng 4 năm sau.
Bộ Ngoại giao Nhật Bản cũng cho biết sẽ đưa kế hoạch này vào đề xuất ngân sách cho năm tài chính 2027.
Việc mở rộng hỗ trợ thông qua ODA là một phần trong chiến lược phát triển ngành công nghiệp nội dung của Nhật Bản. Chính phủ nước này đặt mục tiêu nâng doanh thu từ thị trường nước ngoài của ngành công nghiệp nội dung lên 20.000 tỷ yên, tương đương khoảng 124 tỷ USD, vào năm 2033.
Song song với đó, Tokyo đang xem xét tăng gấp đôi ngân sách hỗ trợ hằng năm dành cho ngành công nghiệp nội dung, từ khoảng 55 tỷ yên hiện nay lên khoảng 100 tỷ yên.
Theo ước tính của Chính phủ Nhật Bản, riêng trong năm 2025, thiệt hại do hành vi vi phạm bản quyền đối với manga, anime, các sản phẩm bị đăng tải trái phép trên internet và hoạt động buôn bán hàng giả sử dụng hình ảnh các nhân vật của Nhật Bản đã lên tới khoảng 10.400 tỷ yên, tương đương khoảng 65 tỷ USD.
Trong bối cảnh nội dung số ngày càng phát triển và tình trạng vi phạm bản quyền diễn biến phức tạp trên môi trường trực tuyến, chương trình ODA mới của Nhật Bản được kỳ vọng sẽ giúp các quốc gia đối tác, trong đó có Việt Nam, nâng cao năng lực bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, hoàn thiện cơ chế thực thi pháp luật về bản quyền, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp nội dung số trong tương lai.
Thái An
