Tác giả khẳng định phần mềm được sáng tạo độc lập
Theo hồ sơ vụ án, Tòa án khu vực 4 (TP.HCM) đang thụ lý vụ án "Tranh chấp hợp đồng dịch vụ" giữa nguyên đơn là ông Nguyễn Thành Đạt (SN 1984, ngụ TP Thủ Đức cũ, TP.HCM) với bị đơn là Tổng công ty Cổ phần Bia – Rượu – Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) và Công ty TNHH MTV Cơ khí Sabeco (Mesab).
Trong đơn khởi kiện, ông Đạt cho biết trong giai đoạn 2016 - 2017, ông đã tự nghiên cứu, xây dựng Phần mềm tổng hợp quản lý sản xuất bia. Ngày 6/6/2019, phần mềm này được Cục Bản quyền tác giả cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả số 3370/2019/QTG đối với loại hình chương trình máy tính.
Ông Đạt khẳng định phần mềm được sáng tạo hoàn toàn với tư cách cá nhân, ngoài phạm vi công việc theo hợp đồng lao động với Công ty Cổ phần Bia Sài Gòn – Quảng Ngãi, nơi ông làm việc từ tháng 2/2015 đến tháng 9/2019.
Theo nguyên đơn, trong quá trình phát triển phần mềm, giữa ông và Công ty Cổ phần Bia Sài Gòn – Quảng Ngãi không tồn tại bất kỳ hợp đồng đặt hàng, giao nhiệm vụ hay thỏa thuận hợp tác nào liên quan đến việc xây dựng phần mềm. Đồng thời, ông cũng không sử dụng kinh phí, dữ liệu, cơ sở vật chất hoặc các nguồn lực của doanh nghiệp để thực hiện sản phẩm này. Ông Đạt cho rằng đây là căn cứ khẳng định quyền tác giả đối với phần mềm thuộc về cá nhân ông.
Theo tài liệu do nguyên đơn cung cấp, ngày 8/5/2019, Sabeco, Công ty Cổ phần Bia Sài Gòn – Quảng Ngãi và Mesab đã tổ chức cuộc họp về việc phối hợp triển khai phần mềm quản lý sản xuất tại các nhà máy trong toàn hệ thống Sabeco.
Ông Đạt đã được Cục Bản quyền tác giả cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả số 3370/2019/QTG.
Biên bản cuộc họp thể hiện Sabeco giao Mesab chịu trách nhiệm triển khai cài đặt, quản lý và kinh doanh phần mềm quản lý sản xuất tại các nhà máy bia thuộc hệ thống. Đồng thời, ông Đạt được giao đào tạo công nhân, nhân viên và cán bộ quản lý của Nhà máy Bia Sài Gòn – Nguyễn Chí Thanh sử dụng phần mềm.
Sau đó, Mesab liên hệ với ông Đạt để đề nghị cung cấp hồ sơ bản quyền. Hai bên ký Biên bản ghi nhớ hợp tác kinh doanh, trong đó xác định ông Đạt cung cấp giấy chứng nhận quyền tác giả, đồng ý để Mesab triển khai cài đặt phần mềm tại các nhà máy bia trong hệ thống Sabeco. Ông Đạt cũng chỉ định Công ty Cổ phần Bia Sài Gòn – Quảng Ngãi đại diện ký kết hợp đồng triển khai cài đặt phần mềm.
Đến ngày 12/9/2019, Sabeco ban hành Thông báo số 1124/TB-BSG về việc triển khai áp dụng phần mềm quản lý sản xuất tại các đơn vị sản xuất bia Saigon.
Theo ông Đạt, từ tháng 9/2019 đến nay, phần mềm của ông đã được các nhà máy thuộc hệ thống Sabeco sử dụng liên tục, ổn định trong hoạt động sản xuất mà không phát sinh khiếu nại về chất lượng, tính năng hay lỗi kỹ thuật. Nguyên đơn cũng cho rằng việc phần mềm được sử dụng trong thời gian dài cho thấy Sabeco và các đơn vị thành viên đã thừa nhận trên thực tế việc khai thác phần mềm do ông sáng tạo và do Mesab triển khai.
Tuy nhiên, theo ông Đạt, khi ông yêu cầu giải quyết quyền lợi, Sabeco và các đơn vị trong hệ thống lại cho rằng họ không phải là chủ thể của Biên bản ghi nhớ hợp tác kinh doanh giữa ông và Mesab, đồng thời không có nghĩa vụ hay tranh chấp nào liên quan đến phần mềm này.
Mã nguồn phần mềm - điểm mấu chốt của vụ kiện
Theo hồ sơ vụ việc, trước khi khởi kiện, ông Đạt đã nhiều lần gửi văn bản đến Sabeco để thương lượng. Trong năm 2024, ông liên tục yêu cầu giải quyết quyền lợi và đến ngày 31/10/2024, hai bên có buổi làm việc trực tiếp.
Tại buổi làm việc, ông Đạt đề nghị Sabeco giải quyết quyền tác giả đối với phần mềm. Phía Sabeco cho rằng nguyên đơn chưa cung cấp được thêm chứng cứ để xác định phần mềm đã đăng ký bản quyền chính là phần mềm đang được doanh nghiệp sử dụng. Sabeco đề nghị ông Đạt cung cấp toàn bộ hồ sơ đăng ký quyền tác giả tại Cục Bản quyền tác giả cùng các tài liệu liên quan.
Ông Nguyễn Thành Đạt (áo đen) cùng luật sư tại các phiên hòa giải với phía Sabeco.
Sau đó, ông Đạt cho biết đã cung cấp mã nguồn phần mềm đã đăng ký bản quyền dưới dạng mã nguồn được biên dịch thành tệp thực thi.
Ngày 29/11/2024, Sabeco phản hồi rằng mã nguồn biên dịch không thể đối chiếu với mã nguồn đang được sử dụng trong hệ thống và đề nghị ông Đạt chia sẻ mã nguồn gốc đã đăng ký.
Ông Đạt không đồng ý chuyển giao toàn bộ mã nguồn gốc. Theo ông, đây là tài sản trí tuệ có giá trị nên không thể giao cho bên đang bị khiếu nại tự kiểm tra nhằm tránh nguy cơ bị sao chép hoặc chỉnh sửa. Ông đề xuất hai bên tổ chức buổi làm việc trực tiếp để cùng đối chiếu, so sánh mã nguồn dưới sự giám sát của cả hai nhằm bảo đảm tính khách quan.
Theo ông Đạt, sau đề xuất này, Sabeco không có phản hồi nên ông quyết định khởi kiện ra tòa để yêu cầu giải quyết vụ việc.
Liên quan đến nội dung khiếu nại về nghi vấn xâm phạm quyền tác giả đối với phần mềm quản lý sản xuất, phóng viên Tạp chí Sở hữu trí tuệ và Sáng tạo đã liên hệ với Sabeco để ghi nhận quan điểm của doanh nghiệp. Đại diện bộ phận truyền thông Sabeco cho biết đã tiếp nhận nội dung và sẽ chuyển đến bộ phận chuyên môn xem xét. Tuy nhiên, đến thời điểm bài viết được thực hiện, phía Sabeco vẫn chưa có phản hồi chính thức.
Hiện vụ án đang được Tòa án khu vực 4 (TP.HCM) thụ lý, giải quyết theo quy định của pháp luật. Kết quả xét xử sẽ là căn cứ để xác định quyền, nghĩa vụ của các bên trong vụ tranh chấp cũng như làm rõ các vấn đề liên quan đến quyền tác giả đối với chương trình máy tính và việc khai thác phần mềm trong doanh nghiệp.
Nhật Linh
