Khi đó, địa phương không thể chỉ “mua” truyền thông từ bên ngoài mà cần xây dựng năng lực truyền thông từ bên trong. Một người dân, hướng dẫn viên, chủ homestay, nghệ nhân, người làm OCOP hay một bạn trẻ yêu quê hương đều có thể bắt đầu bằng những video nhỏ, sau đó được đào tạo, hỗ trợ thiết bị, tạo cơ hội thực hành và kết nối với doanh nghiệp, KOL chuyên nghiệp. Từ KOL cộng đồng có thể trở thành KOL chuyên đề và, nếu đủ năng lực, trở thành KOL lớn của chính địa phương.
Vấn đề vì thế không phải là có bao nhiêu KOL, mà là làm thế nào hình thành một hệ sinh thái để KOL liên tục được phát hiện, đào tạo, trưởng thành, tạo ra giá trị và truyền lại năng lực cho thế hệ tiếp theo.

Đào tạo: Từ người làm nội dung đến KOL chuyên nghiệp
Địa phương cần xây dựng chương trình đào tạo theo cấp độ thay vì đào tạo đại trà. Người mới bắt đầu với các kỹ năng như xây dựng thương hiệu cá nhân, kể chuyện, quay dựng bằng điện thoại, sử dụng AI, xây dựng kênh và giao tiếp với cộng đồng. Khi trưởng thành, họ tiếp tục được đào tạo về storytelling, marketing, bán hàng, phân tích dữ liệu, xây dựng cộng đồng và phát triển thương hiệu cá nhân. Mục tiêu không phải tạo ra những người “biết quay video”, mà là những người có khả năng tạo ảnh hưởng, hiểu sản phẩm và biết chuyển ảnh hưởng thành giá trị kinh tế.
Tích hợp: đưa KOL vào chính hoạt động phát triển địa phương
Đào tạo sẽ không có nhiều ý nghĩa nếu sau khóa học KOL không có môi trường thực hành. Vì vậy, KOL cần được tích hợp vào các hoạt động thường xuyên như lễ hội, sự kiện văn hóa, xúc tiến du lịch, OCOP, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, hội chợ và các chương trình phát triển cộng đồng. Mỗi sự kiện có thể trở thành một “phòng thí nghiệm nội dung”, nơi KOL được tác nghiệp, phỏng vấn, quay phim, kể chuyện và kết nối với doanh nghiệp.Khi đó, đào tạo không còn là hoạt động tách biệt mà trở thành một bộ phận của quá trình phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Cộng hưởng: Mỗi chương trình phát triển tạo thêm nguồn lực cho KOL
Hệ sinh thái KOL không thể chỉ dựa vào ngân sách đào tạo riêng. Cần hình thành nguyên tắc “mỗi chương trình – một phần nguồn lực cho nội dung số”. Trong các chương trình OCOP, khởi nghiệp, làng nghề, du lịch cộng đồng hay xúc tiến thương mại, có thể dành một phần kinh phí hợp lý cho KOL địa phương sản xuất và quảng bá nội dung. Khi đó, doanh nghiệp có nội dung để quảng bá, chương trình có lực lượng truyền thông, còn KOL có cơ hội thực hành và tạo thu nhập. Ba bên cùng hưởng lợi sẽ tạo ra động lực để hệ sinh thái tự vận hành.
Hỗ trợ thiết bị: Biến đào tạo thành năng lực sản xuất
Thiếu thiết bị là một trong những điểm nghẽn của KOL mới. Thay vì yêu cầu mỗi cá nhân tự đầu tư toàn bộ, địa phương có thể xây dựng trung tâm thiết bị dùng chung gồm máy quay, microphone, drone, gimbal, ánh sáng và các thiết bị sản xuất nội dung. Một bộ trang thiết bị này dễ dàng có chi phí lên tới 60-80 triệu. Các bộ thiết bị chuyên nghiệp có thể được giao theo cơ chế đăng ký sử dụng, gắn với kế hoạch sản xuất cụ thể. Điều quan trọng không phải địa phương sở hữu bao nhiêu thiết bị, mà là bao nhiêu người có thể sử dụng thiết bị đó để tạo ra nội dung có giá trị.
Hấp thụ tri thức: Biến KOL bên ngoài thành “trường học di động”
KOL nổi tiếng được mời đến địa phương không nên chỉ quay một video rồi rời đi. Mỗi chiến dịch nên được thiết kế như một cơ hội chuyển giao tri thức. KOL địa phương có thể tham gia khảo sát, tác nghiệp, sản xuất hậu trường, học cách xây dựng kịch bản, lựa chọn góc quay, tương tác với cộng đồng và phân tích cách một chiến dịch chuyên nghiệp được vận hành. Như vậy, ngân sách thuê KOL bên ngoài không chỉ mua lượt tiếp cận, mà còn tạo ra năng lực cho lực lượng KOL bản địa.
Quảng bá: Xây dựng một “ngôi nhà nội dung” của địa phương
Khi cộng đồng KOL bắt đầu sản xuất hàng trăm, hàng nghìn video, cần có một hệ thống tập hợp và phân phối nguồn nội dung đó theo chủ đề, địa điểm, tuyến du lịch, sản phẩm, món ăn, làng nghề và trải nghiệm. Địa phương cũng cần dành nguồn lực để quảng bá những nội dung tốt đến đúng thị trường thay vì để KOL tự gánh toàn bộ chi phí tiếp cận.
Một hướng quan trọng khác là xây dựng mạng lưới QR nội dung tại điểm đến. Khách sạn, nhà hàng, cửa hàng OCOP, điểm tham quan, phương tiện du lịch có thể đặt QR để du khách xem video về món ăn, sản phẩm, di sản hoặc câu chuyện của người địa phương. Khi đó, nội dung số không còn nằm riêng trên mạng xã hội mà được kết nối trực tiếp với không gian du lịch thực tế.

Thương hiệu cá nhân: Biến KOL thành tài sản của cộng đồng
Muốn hệ sinh thái phát triển bền vững, địa phương phải giúp KOL xây dựng thương hiệu cá nhân độc lập thông qua đào tạo, cố vấn, kết nối doanh nghiệp, hỗ trợ sản xuất và cơ hội xuất hiện tại các sự kiện lớn.Địa phương không nên biến KOL thành những “nhân viên truyền thông không chính thức”. Họ phải có thương hiệu, thu nhập và con đường nghề nghiệp riêng.Khi một KOL từ cộng đồng trưởng thành thành KOL chuyên đề, rồi trở thành KOL có ảnh hưởng lớn, họ có thể quay trở lại đào tạo thế hệ tiếp theo. Đây chính là cơ chế hình thành nhân tài truyền thông nội sinh.
Từ “Thuê KOL” sang “Xây năng lực KOL”
Khi bảy giải pháp trên được kết nối, địa phương có thể hình thành một chu trình:
Đào tạo → Thực hành → Có việc làm → Được hỗ trợ → Học hỏi → Được quảng bá → Phát triển thương hiệu → Trở thành KOL lớn → Dẫn dắt thế hệ mới.
Điểm quan trọng nhất không phải địa phương có bao nhiêu người được gọi là KOL, mà là có bao nhiêu người có khả năng tạo ảnh hưởng và tạo ra giá trị kinh tế cho điểm đến.
Một bộ trang thiết bị chỉ tạo ra video hay bài viết. Nhưng nếu nó giúp một người trẻ học được cách kể chuyện, xây dựng thương hiệu, kết nối doanh nghiệp và tạo thu nhập, thì bộ trang thiết bị đó đã trở thành một khoản đầu tư vào năng lực con người.
Đây cũng là cách cần nhìn lại ngân sách dành cho KOL. KOL bên ngoài vẫn rất cần thiết để tạo cú hích, mở thị trường và đưa điểm đến tiếp cận những nhóm khách hàng lớn. Nhưng sức mạnh dài hạn phải đến từ mạng lưới những con người đang sống, làm việc và sáng tạo ngay tại điểm đến.

Đích đến không phải thay thế KOL nổi tiếng bằng KOL địa phương, mà là tạo cơ chế để hai lực lượng cộng hưởng: KOL bên ngoài tạo lực kéo thị trường; KOL địa phương tạo chiều sâu, tính liên tục và năng lực tự phát triển.
Đó chính là bước chuyển trong tư duy xúc tiến du lịch: từ thuê người khác kể câu chuyện về mình sang xây dựng năng lực để chính mình kể câu chuyện của mình; từ mua lượt xem sang xây dựng tài sản năng lực; từ một chiến dịch truyền thông ngắn hạn sang một hạ tầng nội dung dài hạn.
Khi địa phương có thể tự tạo ra những người kể chuyện giỏi, câu chuyện về điểm đến sẽ không còn kết thúc cùng một chiến dịch. Nó trở thành một dòng năng lượng liên tục, được tái tạo qua từng thế hệ, góp phần tạo nên sức cạnh tranh và sức sống lâu dài của điểm đến.
ThS Vũ Tuấn Anh
Chuyên gia tư vấn- Cố vấn - Đào tạo phát triển doanh nghiệp